Top 20 # Khái Niệm Mâu Thuẫn Của Triết Học / 2023 Xem Nhiều Nhất, Mới Nhất 12/2022 # Top Trend | Tvzoneplus.com

Theo Quan Điểm Triết Học, Mâu Thuẫn Chỉ Được Giải Quyết Bằng / 2023

Chủ đề :

Hướng dẫn Trắc nghiệm Online và Tích lũy điểm thưởng

CÂU HỎI KHÁC

Vấn đề cơ bản của Triết học dù cổ đại hay hiện đại đều là vấn đề quan hệ giữa

Mặt đối lập của mâu thuẫn là những khuynh hướng, tính chất, đặc điểm mà trong quá trình

Theo quan điểm Triết học, để giải quyết mâu thuẫn trong cuộc sống, chúng ta cần phải

Hai mặt đối lập cùng tồn tại bên nhau, vận động và phát triển theo những chiều hướng trái

Trong các câu nói sau, câu nào không thể hiện sự phát triển?

Theo quan điểm của Triết học Mác – Lênin: khi xem xét các sự vật, hiện tượng trong thế giới

Sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật trong giới tự nhiên là đối tượng nghiên cứu của

Quan điểm của Thế giới quan duy tâm về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức:

Giữa vật chất và ý thức cái nào có trước, cái nào có sau, cái nào quyết định cái nào là

Khuynh hướng chung quá trình vận động của các sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan

Đối tượng nghiên cứu của Triết học là

Đâu là mâu thuẫn theo quan điểm của Triết học?

Theo Triết học Mác – Lênin: mâu thuẫn là một chỉnh thể, trong đó hai mặt đối lập

Hai mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau, làm tiền đề tồn tại cho nhau, Triết học gọi đó

Kết quả của sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là

Toàn bộ những quan điểm và niềm tin định hướng hoạt động của con người trong cuộc sống

Khái niệm Phương pháp luận được hiểu là

Theo nghĩa chung nhất, phương pháp là

Theo quan điểm Triết học, mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng

Cây ra hoa, kết hạt thuộc hình thức vận động nào sau đây?

Vận động là mọi sự biến đổi (biến hóa) nói chung của các sự vật, hiện tượng trong

Hãy sắp xếp các từ, cụm từ sau đây theo cặp mâu thuẫn: “Hòa bình, bên phải, di truyền, lạc

Tình trạng “Đinh tặc” đang diễn ra đã có nhiều ảnh hưởng xấu đến quá trình tham gia giao

Mâu Thuẫn Về Khái Niệm “Người Thi Hành Công Vụ” / 2023

Mâu thuẫn về khái niệm “người thi hành công vụ”

Trung Hiếu

(TBKTSG) – Chính phủ vừa ban hành Nghị định 208/2013/NĐ-CP quy định các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hành vi chống người thi hành công vụ, có hiệu lực từ ngày 1-2-2014. Điểm đáng chú ý là phạm vi người thi hành công vụ được Nghị định 208 chỉ ra, theo đó “Người thi hành công vụ là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân được cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật và được pháp luật bảo vệ nhằm phục vụ lợi ích của Nhà nước, nhân dân và xã hội”.

Điểm có thể thấy rõ nhất khi so sánh hai khái niệm của hai văn bản này, đó là Nghị định 208 đã đưa “viên chức” vào nhóm “người thi hành công vụ”. Đã có quá nhiều tranh cãi thế nào là thi hành công vụ, người thi hành công vụ và chống người thi hành công vụ, nhưng chắc chắn rằng việc bác sĩ bị tấn công khi đang khám chữa bệnh trong một số vụ gần đây chưa có đối tượng nào bị khởi tố về hành vi chống người thi hành công vụ ở đây cả.

Rõ ràng, công việc khám chữa bệnh của bác sĩ không phải là công vụ, bởi bác sĩ không phải là công chức, không làm chức năng quản lý nhà nước (trừ bác sĩ là lãnh đạo bệnh viện được coi là công chức), hay phóng viên báo chí bị tấn công thì cũng không thuộc diện “chống người thi hành công vụ”. Hoạt động công vụ chỉ là hoạt động của công chức cán bộ chiến sĩ lực lượng vũ trang trong công tác quản lý nhà nước, tố tụng, thi hành án. Bên cạnh đó, khái niệm thi hành công vụ đến thời điểm này chỉ xuất hiện trong Luật Cán bộ công chức và nhằm chỉ công việc của công chức mà thôi. Đây là khái niệm pháp lý đúng và phù hợp hiện nay.

Xét về hiệu lực văn bản, luật có hiệu lực cao hơn và nghị định không thể quy định trái luật. Như thế, Nghị định 208 đã không phù hợp với văn bản cao hơn là Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước. Nếu theo cách hiểu của Nghị định 208, có thể tới đây nhiều trường hợp tấn công viên chức đang làm việc sẽ bị khởi tố về tội “chống người thi hành công vụ”. Nếu vậy, chắc Luật Cán bộ công chức, Bộ luật Hình sự, Tố tụng hình sự… sẽ phải sửa đổi cho phù hợp với Nghị định 208 (!?). Cần phải làm rõ lại khái niệm này trong Nghị định 208 theo hướng phù hợp hơn, bởi hệ lụy đi theo cách hiểu này trong Nghị định 208 sẽ rất phức tạp, do sẽ có việc sử dụng các công cụ phòng vệ, trấn áp nếu bị coi là chống người thi hành công vụ.

Tư Tưởng Của Ph. Ăngghen Về Mâu Thuẫn / 2023

Ph.Ăngghen không để lại một cuốn sách phổ thông về phép biện chứng nhưng đã “trình bày tính chất chung của phép biện chứng với tính cách là khoa học về các mối liên hệ trong sự đối lập với siêu hình học” . Đối với phép siêu hình thì thuật ngữ mâu thuẫn được dùng để chỉ một tình trạng của tư duy, chứ không được dùng để chỉ những hiện tượng tồn tại trong hiện thực (tự nhiên và xã hội). Chẳng hạn, hiện tượng cản trở lẫn nhau, bài trừ lẫn nhau, đấu tranh lẫn nhau giữa người với người là hiện tượng tồn tại khách quan và phổ biến trong xã hội mà ai cũng có thể dễ dàng nhận thấy, những người siêu hình cũng thừa nhận có những hiện tượng này. Tuy nhiên, đối với họ thì mâu thuẫn (trong đó có mâu thuẫn xã hội) không tồn tại trong hiên thực, chỉ tồn tại trong tư duy và là biểu hiện của tư duy sai lầm. Mặc dù thừa nhận có hiện tượng cản trở lẫn nhận, bài trừ lẫn nhau, đấu tranh lẫn nhau giữa người với người, nhưng họ lại không gọi hiện tượng đó là mâu thuẫn. Có thể vì thế mà trong một sô từ điển tiếng Anh hiện nay tuy có thuật ngữ contracdition (mâu thuẫn), social conflict (xung đột xã hội) nhưng không hề có thuật ngữ social contracdition (mâu thuẫn xã hội).

Ph.Ăngghen, giống như Hêgen, thừa nhận mâu thuẫn tồn tại khách quan trong hiện thực và coi sự thừa nhận đó là nội dung cơ bản của phép biện chứng trong sự đối lập với siêu hình học. Điều này đã được Ph.Ăngghen nhiều lần khẳng định. Vậy, theo Ph.Ăngghen, mâu thuẫn là gì, tại sao cần phải thừa nhận mâu thuẫn, thừa nhận mâu thuẫn có phải là phủ nhận quy luật cấm mâu thuẫn của lôgíc hình thức hay không? Đấy là những vấn đề mà chúng ta cần phân tích để hiểu cụ thể hơn tư tưởng của ông.

Chúng ta hãy bắt đầu từ luận điểm sau đây của Ph.Ăngghen: “Đối với nhà siêu hình học thì những sự vật và sự phản ánh của chúng trong tư duy, tức là những khái niệm, đều là những đối tượng nghiên cứu riêng biệt, cố định, cứng đờ, vĩnh viễn, phải được xem xét cái này sau cái kia. Nhà siêu hình học suy nghĩ bằng những sự tương phản hoàn toàn trực tiếp; họ nói: “Có là có, không là không, ngoài cái đó ra chỉ là trò xảo quyệt”. Đối với họ thì sự vật hoặc là tồn tại hoặc là không tồn tại, một sự vật không thể vừa là bản thân nó lại vừa là một sự vật khác. Cái khẳng định và cái phủ định tuyệt đối bài trừ lẫn nhau, nguyên nhân và kết quả cũng đối lập hẳn với nhau. Phương pháp tư duy ấy mới xem thì có vẻ là hoàn toàn có thể chấp nhận được, bởi vì nó là phương pháp của cái mà người ta gọi là lý trí lành mạnh của con người vốn có đối với cái gọi là lẽ phải thông thường. Nhưng lý trí lành mạnh của con người ta, tuy là một người bạn đường rất đáng kính trong bốn bức tường của sinh hoạt gia đình, cũng sẽ phải trải qua những cuộc phiêu liêu kỳ lạ nhất một khi nó mạo hiểm bước vào thế giới nghiên cứu rộng lớn” .

Nguyên lý của thế giới quan siêu hình (không biện chứng) theo Ph. Ăngghen, là nguyên lý đồng nhất. Ông viết: ” Tính đồng nhất trừu tượng (a = a; và cả dưới hình thức phủ định: a không thể đồng thời vừa là a vừa không phải a), cũng không thể dùng được trong giới hữu cơ”, “Nguyên lý đòng nhất, theo nghĩa của siêu hình học cũ, là nguyên lý cơ bản của thế giới quan cũ: a = a. Mọi vật đều đồng nhất với bản thân. Mọi vật đều đã được coi như vĩnh viễn không thay đổi: hệ thống mặt trời, các tinh tú, các thể hữu cơ. Khoa học tự nhiên đã lần lượt bác bỏ từng điểm của nguyên lý ấy; nhưng trong lĩnh vực lý thuyết nó vẫn tiếp tục tồn tại và những kẻ bênh vực cái cũ luôn luôn đem nó đối lập với cái mới: “một vật không thể đồng thời vừa là bản thân lai vừa là cái khác với bản thân” .

Theo Ph.Ăngghen không chỉ hai công thức “a = a” và “a không thể đồng thời vừa là a vừa không phải a” mà cả công thức “hoặc là…hoặc là” cũng không thể dùng ở mọi nơi bất kỳ. Ông viết: “Hard and fast lines” (những đường ranh giới tuyệt đối nghiêm ngặt) “không thể dung hòa được với học thuyết tiến hóa. Ngay những đường ranh giới giữa những loài có xương sống với những loài không xương sống bây giờ cũng không có tính chất tuyệt đối nữa, giữa loài cá với loài lưỡng thê cũng vậy, giới hạn giữa loài chim với loài bò sát cũng dần dần biến mất”, “Cái hoặc là…hoặc là ngày càng trở nên không đủ”, “Phép biện chứng không còn biết đến hard and fast lines, đến những cái ” hoặc là … hoặc là” vô điều kiện và dùng ở mọi nơi, phép biện chứng làm cho những sự khác biệt siêu hình cố định chuyển hoá lẫn nhau, phép biện chứng thừa nhận, trong những trường hợp cần thiết, là bên cạnh cái “hoặc là … hoặc là” thì có cả cái “cả cái này lẫn cái kia” nữa, và thực hiện sự môi giới giữa các mặt đối lập – phép biện chứng là phương pháp tư duy cao nhất, thích hợp nhất với giai đoạn phát triển hiện nay của khoa học tự nhiên. Dĩ nhiên là đối với việc ứng dụng hàng ngày và đối với sự trao đổi nhỏ trong khoa học thì những phạm trụ siêu hình vẫn còn có tác dụng” .

Rõ ràng là, theo Ph. Ăngghen, người siêu hình nói “có là có, không là không”, “sự vật hoặc là tồn tại hoặc là không tồn tại, một sự vật không thể vừa là bản thân nó lại vừa là một sự vật khác”; còn người biện chứng thì phải nói ngược lại. Nhưng cụ thể nói ngược lại ở đây là nói như thế nào? Phải chăng người biện chứng cần phải nói: “có có thể vừa là có vừa là không”, “sự vật có thể vừa tồn tại vừa không tồn tại, một sự vật có thể vừa là bản thân nó lại vừa là một sự vật khác”? Nhiều người cho rằng tư duy đúng đắn phải tuân theo lôgíc học hình thức với quy luật cấm mâu thuẫn lôgíc, cách nói “nó vừa là nó vừa không phải là nó” vi phạm quy luật này và là cách nói không đúng. Vậy, cách nói như Ph. Ăngghen ở trên có trái với quy luật cấm mâu thuẫn lôgíc của lôgíc học hình thức mà chúng ta vẫn đang dạy phổ biến ở các trường đaị học hiện nay hay không? Nếu trái với với quy luật cấm mâu thuẫn lôgíc của lôgíc học hình thức thì lôgíc học hình thức có đúng không? Cách nói như Ph. Ăngghen là đúng hay nói như quy luật cấm mâu thuẫn lôgíc là đúng, hay cả hai cách nói này là đúng. Đây là những câu hỏi mà chúng ta không thể lảng tránh.

Như vậy là ở đây chúng ta có một mâu thuẫn “tồn tại một cách khách quan ở trong bản thân các sự vật và các quá trình và có thể bộc lộ ra dưới hình thức hữu hình”” .

Khi nói về một sự vật đang chuyển động, thông thường nhiều người nói: “một vật lúc này ở nơi này, lúc khác ở nơi khác, ở chỗ này thì không ở chỗ kia”. Trong khi đó theo Ph.Ăngghen cách nói đúng phải là: “một vật trong cùng một lúc vừa ở nơi này lại vừa ở nơi khác, vừa ở cùng một chỗ lại vừa không ở chỗ đó”. Vậy cách nói thông thường hay cách nói của Ph.Ăngghen là đúng? Có ý kiến cho rằng, cần phải xét lại luận đề “một vật thể vận động trong cùng một lúc vừa ở chỗ này vừa không ở chỗ đó”, vì luận đề này, không phù hợp với qui luật cấm mâu thuẫn của lôgíc học hình thức . Cho đến nay nhiều người vẫn cho rằng cách nói thông thường là đúng, còn cách nói của Ph.Ăngghen như trên là không thể hiểu được.

Tình trạng đang có những cách hiểu khác nhau như trên chứng tỏ tính phức tạp của việc nghiên cứu tư tưởng về mâu thuẫn của Ph.Ăngghen và sự cần thiết phải tiếp tục nghiên cứu tư tưởng đó. Nhận thức tính phức tạp này là cần thiết để giúp chúng ta khi trình bày phép biện chứng có thể tránh được tình trạng làm thô thiển quan điểm của triết học Mác -Lênin về vấn đề mâu thuẫn.

PGS.TS. Nguyễn Ngọc Hà (*)Viện Triết học, Viện Khoa học xã hội Việt Nam

(*) Bài tham gia Hội thảo khoa học quốc gia “Ph.Ăngghen – Nhà lý luận lỗi lạc và chiến sĩ cách mạng vĩ đại trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế”, ngày 27/11/2010

V.I.Lênin : Toàn tập, t.24, Nxb Tiến bộ, M., 1981, tr.240,116,268.

Xem: M. M. Rodentan: Nguyên lý của logic biện chứng. Nxb Sự thật, Hà Nội, 1962, tr.460.

Kỹ Năng Giải Quyết Mâu Thuẫn / 2023

Mâu thuẫn là một phần không thể tránh khỏi trong các mối quan hệ. Không có bất kỳ mối quan hệ nào được gây dựng, phát triển mà không có mâu thuẫn xảy ra. Do đó điều quan trọng là kỹ năng xử lý hiệu quả khi mẫu thuẫn khi chúng xảy đến. Nếu mâu thuẫn không được xử lý tốt, có thể gây tổn hại đến mối quan hệ. Mâu thuẫn có thể dẫn đến sự xa cách, tranh cãi, hay cắt đứt mối quan hệ. Nhưng ngược lại nếu được xử lý tốt, đó sẽ là cơ hội để cải thiện và tăng cường mối quan hệ giữa các bên.

Mâu thuẫn phát sinh từ sự khác biệt. Bất kỳ khi nào có sự không đồng ý về quan niệm, quan điểm, giá trị, lợi ích, mong đợi thì mâu thuẫn sẽ xảy ra. Đôi khi sự khác nhau đó tuy là nhỏ, nhưng nếu không kiểm soát tốt sẽ kích hoạt cảm xúc tiêu cực và làm nổi bật sự khác nhau về nhu cầu của hai bên trong mối quan hệ. Nhu cầu đó là sự an toàn, quyền lợi, sự tôn trọng, và thể hiện bản thân. Nhiều trường hợp thiếu thông tin hoặc hiểu nhầm thông tin cũng sinh ra cảm giác lo sợ các giá trị, lợi ích cá nhân bị đe dọa, từ đó phát sinh mâu thuẫn. Nếu hai bên không hiểu rõ nhu cầu của nhau thì sẽ không thể nào giải quyết được mâu thuẫn. Nếu cả hai bên đều nhận ra nhu cầu của mình và sẵn sàng để nhìn nhận, phân tích quan điểm của nhau một cách cởi mở, chân thành thì có thể sẽ mở ra hướng giải quyết vấn đề sáng tạo, xây dựng đội nhóm gắn kết và tăng cường mối quan hệ. Khi đó bạn cần đến Kỹ năng giải quyết mâu thuẫn.

Thường khi đối phó với mâu thuẫn, sẽ có sự tham gia của hai nhân tố đó là cái tôi (sự quan tâm về chính bản thân mình) và sự thông cảm (quan tâm tới đối phương). Do đó để giải quyết được mâu thuẫn, phải có sự cần bằng giữa hai nhân tố cái tôi và sự thông cảm. Tùy vào tỉ lệ góp phần của 2 nhân tố đó mà mỗi cá nhân sẽ thể hiện những cách thức khác nhau.

Người có phong cách này, họ thường dành phần nhiều chú ý cho sự thông cảm (nghĩ về đối phương) hơn là cái tôi (nghĩ về bản thân mình). Trong quá trình giải quyết mâu thuẫn, họ dễ thỏa hiệp với những yêu cầu của đối phương, xem nhẹ nhu cầu của bản thân, hướng tới duy trì và củng cố mối quan hệ tốt.

Những người có phong cách cạnh tranh, sẵn sàng đấu tranh để bảo vệ cái tôi (nghĩ về bản thân) và xem nhẹ sự thông cảm (nghĩ về đối phương). Những người này có xu hướng thích thể hiện quyền lực với người khác và thể hiện rõ ràng chỉ có hai sự lựa chọn cho vấn đề đó là hoặc thắng hoặc thua. Họ thường gây áp lực để người khác chấp nhận và chịu thỏa hiệp cho quan điểm và nhu cầu của họ qua các hình thức như tranh cãi, buộc tội, bạo lực, …

Người có phong cách thương lượng là những người thể hiện sự cân bằng giữa cái tôi (nghĩ về bản thân) và sự thông cảm (nghĩ về người khác). Người thương lượng đánh giá cao sự công bằng và mong muốn đạt được những lợi ích chung. Bằng cách chấp nhận những yêu cầu của đối phương, dựa vào đó họ kỳ vòng rằng đối phương cũng sẽ chấp nhận những yêu cầu của mình, từ đó mâu thuẫn được giải quyết.

Người có phong cách hợp tác thường tìm kiếm giải pháp để thỏa mãn cả hai bên. Họ đề cao bản thân (cái tôi) nhưng họ cũng nghĩ về lợi ích của đối phương (sự thông cảm). Với cách nhìn nhận mâu thuẫn là cơ hội để tăng cường mối quan hệ, họ sẵn sàng dành thời gian và nguồn lực để tìm kiếm giải pháp giúp cả hai bên đều có lợi. Đây là phong cách giải quyết mâu thuẫn hiệu quả hơn cả và được khuyến khích sử dụng để giải quyết mâu thuẫn.

Mỗi người sẽ có cách ứng xử với mâu thuẫn khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung để làm dịu bớt những mẫu thuận trong các mối quan hệ, thì cả các bên phải nhớ những gợi ý sau đây:

Đặt việc duy trì mối quan hệ lên trên hết: Duy trì và vun đắp cho mối quan hệ mang lại lợi ích nhiều hơn là cố gắng tranh cãi để giành chiến thắng. Tôn trọng quan điểm và cách nhìn nhận vấn đề của người khác.

Tập trung vào hiện tại: Nếu bạn cứ cố gắng bới móc những chuyện trong quá khứ để phán xét thì chỉ làm trầm trọng thêm vấn đề, chuyện bé xé ra to. Thay vào đó hãy tập trung sự chú ý vào vấn đề hiện tại và tìm cách giải quyết vấn đề

Sẵn sàng tha thứ: Mâu thuẫn không thể giải quyết nếu bạn không sẵn sàng và không thể tha thứ. Tha thứ có nghĩa là bạn từ bỏ ý muốn trừng phạt đối phương. Sự trừng phạt không thể nào bù đắp được những mất mát đã xảy ra mà chỉ làm tăng thêm sự tổn thương và phát sinh thêm cảm xúc tiêu cực.

Quản lý cảm xúc – Duy trì trạng thái cảm xúc bình tĩnh. Cách giao tiếp chỉ có thể hiệu quả khi trong trạng thái cảm xúc bình tĩnh. Thấu hiểu nhu cầu người đối diện thông qua ngôn ngữ có lời và không lời. Biểu đạt nhu cầu của mình một cách nhẹ nhàng không gây áp lực, đe dọa, áp đặt lên người đối diện.

Nhận diện và tôn trọng sự khác biệt – Bằng sự thông cảm và tôn trọng sự khác biệt, bạn sẽ giải quyết vấn đề nhanh hơn.

Khả năng duy trì trạng thái cảm xúc bình tĩnh và tập trung vào sự thật hiện tại của vấn đề. Không tập trung vào cách người đối diện trình bày vấn đề, chỉ tập trung vào ý nghĩa của những gì họ trình bày để tránh bị ảnh hưởng và sự lây lang của cảm xúc tiêu cực.

Nếu bạn không nhận viện và quản trị được cảm xúc thì bạn sẽ không thể diễn đạt quan điểm của mình hiệu quả, thậm chí còn làm căng thẳng thêm vấn đề, đổ thêm dầu vào lửa. Giao tiếp chỉ hiệu quả khi ở trạng thái cảm xúc bình tĩnh.

Thường khi mâu thuẫn xảy ra thì thì những ngôn ngữ không lời chứa đựng nhiều thông tin nhất. Ngôn ngữ không lời như ánh mắt, vẻ mặt, giọng nói, cử chỉ, điệu bộ sẽ hé lộ nhiều thông tin về cảm xúc thực sự và nhu cầu tiềm ẩn không được thể hiện bằng lời của người nói. Dựa vào thấu hiểu sâu về đối phương về cảm xúc và nhu cầu trong mối quan hệ, bạn có thể lựa chọn cách ứng xử thích hợp.

Không khí hài hước, cởi mở, chân thật sẽ giúp đánh lạc hướng sự tập trung vào cảm xúc, làm dịu căng thẳng mang đến cảm xúc tích cực cho cả hai bên. Tuy nhiên phải cẩn thận với thông điệp mà đối phương nhận được. Nếu không khéo, thì bạn có thể đang gửi cho đối phương thông điệp rằng họ không được tôn trọng. Nếu không có kỹ năng pha trò hài hước thì tốt nhất không nên áp dụng khi có mâu thuẫn xảy ra.

Mâu thuẫn là không thể tránh khỏi và là một cần thiết trong các mối quan hệ. Thách thức đặt ra không phải là loại bỏ mâu thuẫn mà là nhận diện và xử lý hiệu quả khi mâu thuẫn xảy ra.